Działania Wojska Polskiego na terenie powiatu kolbuszowskiego w latach 1945-1947

Kiedy komuniści przejęli władzę w Polsce, musieli zmierzyć się z wrogimi im grupami zbrojnymi działającymi w regionie Rzeszowa. Byli to nacjonaliści ukraińscy tworzący Ukraińską Powstańczą Armię, polskie grupy powstałe na gruzach Armii Krajowej oraz niezależne grupy narodowe. Aby rozwiązać problem z ukraińskim podziemiem, władze postanowiły deportować Ukraińców do Związku Radzieckiego, pozbawiając tym samym Ukraińską Powstańczą Armię wsparcia ludności cywilnej. Deportacja Ukraińców trwała w latach 1944-1946 i została przerwana przez władze radzieckie.

Kiedy aparat bezpieczeństwa komunistycznego nie poradził sobie z podziemnymi grupami zbrojnymi, poproszono o pomoc Ludowe Wojsko Polskie, co skutkowało utworzeniem Grupy Operacyjnej „Rzeszów”, której celem była walka z wrogami władzy. Kolejnym zadaniem Grupy Operacyjnej „Rzeszów” było zorganizowanie referendum w województwie rzeszowskim i utworzenie wojskowych grup propagandowych. Latem 1946 roku grupa partyzancka dowodzona przez mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zaporę” postanowiła przeprowadzić rajd: kilka akcji zbrojnych przeciwko władzom w rejonie Kolbuszowej, po czym wróciła na teren Lubelszczyzny.

Ostatnią akcją, w którą zaangażowane było wojsko komunistyczne, była tzw. „Operacja Wisła” i w tym celu utworzono Grupę Operacyjną „Wisła”. Celem tej akcji było deportowanie latem 1947 roku Ukraińców zamieszkujących południowo-wschodnią Polskę na tzw. „Ziemie Odzyskane”. Aby wypełnić pustkę na opuszczonych terenach przygranicznych, władze postanowiły deportować Polaków z województwa rzeszowskiego na tereny po Ukraińcach. Dopóki siły bezpieczeństwa były wystarczająco silne, aby radzić sobie z opozycją, nie musiały odwoływać się do wojska.

Military action of the Polish Army in the district of Kolbuszowa in the years 1945-1947

When communists seized power in Poland, they had to face underground armed groups hostile to them in the Rzeszów region. These were Ukrainian nationalists who formed the Ukrainian Insurgent Army, Polish groups formed on the ruins of the Home Army and independent national groups. To solve the problem with the Ukrainian underground, the authorities decided that the Ukrainians should be deported to the Soviet Union and thus the Ukrainian Insurgent army would be deprived of the support of the civilian population. The deportation of the Ukrainians lasted in the years 1944-1946 and was stopped by the Soviet authorities.

When the communist security apparatus failed to cope with the underground armed groups, the People’s Army of Poland was asked for help, which resulted in forming the ‘Rzeszów’ Operation Group whose aim was to fight against the enemies of the authorities. Another task the ‘Rzeszów’ Operation Group was later assigned was organizing a referendum in the province of Rzeszów and forming military propaganda groups. In the summer of 1946, the guerrilla group commanded by Maj. Hieronim Dekutowski ‘Zapora’ decided to launch a raid: several armed actions against the authorities in the region of Kolbuszowa, after which he returned to the region of Lublin.

The last action the communist army was involved in was the so-called ‘Operation Vistula’ and for this purpose ‘Vistula’ Operation Group was formed. The aim of this action was to deport, in the summer of 1947, the Ukrainians who lived in the south-east of Poland to so-called ‘Recovered Territories’. To fill the void in the deserted borderlands, the authorities decided to deport the Poles from the province of Rzeszów to post-Ukrainian areas. As long as security forces were strong enough to manage the opposition, they did not need to look to the army.

Actions militaires de l’armée polonaise dans le district de Kolbuszowa entre 1945 et 1947

Lorsque les communistes ont pris le pouvoir en Pologne, ils ont dû faire face à des groupes armés clandestins hostiles dans la région de Rzeszów. Il s’agissait de nationalistes ukrainiens formant l’Armée insurrectionnelle ukrainienne, de groupes polonais formés sur les ruines de l’Armée de l’Intérieur et de groupes nationaux indépendants. Pour résoudre le problème avec la clandestinité ukrainienne, les autorités ont décidé de déporter les Ukrainiens en Union soviétique, privant ainsi l’Armée insurrectionnelle ukrainienne du soutien de la population civile. La déportation des Ukrainiens a duré de 1944 à 1946 et a été interrompue par les autorités soviétiques.

Lorsque l’appareil de sécurité communiste n’a pas réussi à faire face aux groupes armés clandestins, l’Armée populaire polonaise a été sollicitée pour obtenir de l’aide, ce qui a entraîné la formation du Groupe opérationnel „Rzeszów” dont le but était de lutter contre les ennemis des autorités. Une autre tâche assignée plus tard au Groupe opérationnel „Rzeszów” était l’organisation d’un référendum dans la province de Rzeszów et la formation de groupes de propagande militaire. À l’été 1946, le groupe de guérilla commandé par le Maj. Hieronim Dekutowski „Zapora” a décidé de lancer un raid : plusieurs actions armées contre les autorités dans la région de Kolbuszowa, après quoi il est retourné dans la région de Lublin. La dernière action à laquelle l’armée communiste a participé a été la soi-disant „Opération Vistule” et à cette fin, le Groupe opérationnel „Vistule” a été formé. L’objectif de cette action était de déporter, à l’été 1947, les Ukrainiens vivant dans le sud-est de la Pologne vers les soi-disant „Territoires récupérés”. Pour combler le vide dans les zones frontalières désertées, les autorités ont décidé de déporter les Polonais de la province de Rzeszów vers les zones post-ukrainiennes. Tant que les forces de sécurité étaient suffisamment fortes pour gérer l’opposition, elles n’avaient pas besoin de faire appel à l’armée.