Wywózki z Ziemi Kolbuszowskiej do obozów w ZSRR w latach 1944-1945

Obszar Kolbuszowej podzielił smutny i tragiczny los reszty kraju w czasie wprowadzenia nowej władzy latem 1944 roku. Artykuł koncentruje się na deportacjach obywateli polskich z rejonu Kolbuszowej do obozów organizowanych i prowadzonych przez Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR w latach 1944-1945.

Osoby z tego regionu, po krótkim pobycie w obozie przejściowym w Bakończycach koło Przemyśla, były głównie kierowane do obozów w Borowiczach-Jegolsku, Szepietowie, Stalinogorsku lub Swierdłowsku.

Ważną częścią artykułu są wspomnienia Stanisława Kądziela – żołnierza Armii Krajowej z Kolbuszowej. Wspomnienia innych mieszkańców Kolbuszowej, którzy przebywali w radzieckich obozach, zostały już opublikowane w „Roczniku Kolbuszowskim”: Mieczysława Godlewskiego z Weryni („Rocznik Kolbuszowski”, zeszyt 4, lata 1994-2000) oraz Haliny Dudzińskiej z Kolbuszowej („Rocznik Kolbuszowski”, zeszyt 5, rok 2001).

Głównym celem artykułu jest przedstawienie, w miarę możliwości, pełnej listy osób deportowanych z rejonu Kolbuszowej do ZSRR w latach 1944-1945. Autorka podjęła próbę weryfikacji zgromadzonego materiału, uporządkowała listę nazwisk alfabetycznie, dodała krótkie biogramy deportowanych i ograniczyła się wyłącznie do regionu Kolbuszowej. Przy tworzeniu listy korzystała z badań archiwalnych Andrzeja Zagórskiego z Krakowa oraz własnych materiałów Mieczysława Godlewskiego, więźnia obozu w Borowiczach. Dodatkowo odwołała się do własnej pamięci (autorka pochodzi z Nowej Wsi koło Kolbuszowej) oraz informacji zebranych przez Mieczysława Jędruszczaka z Warszawy na temat osób deportowanych do obozów w Borowiczach i Swierdłowsku.

Deportations from the Kolbuszowa Area to the Camps in the Soviet Union in the Years 1944-1945

The Kolbuszowa area shared sad and tragic fate with the  rest of the country during the time of a new rule introduced in the summer of 1944. The following article focuses on the deportations of Polish citizens from the area of Kolbuszowa to the camps organized and ran by the People’s Commissariat for Internal Affairs in the Soviet Union in the years 1944-1945.

People from this area, after a short stay in the transit camp in Bakończyce near Przemyśl, were mainly sent to the camp in Borowicze-Jegolsk, Szepietowo, Stalinogorsk or Swierdłowsk.

The memoirs of one of those who were deported are an important part of this article. His name was Stanisław Kądziel. He was a Home Army soldier from Kolbuszowa (the memoirs of the other people from Kolbuszowa who stayed in the Soviet camps have been already published in Kolbuszowski Annual (Rocznik Kolbuszowski): the memoirs of Mieczysław Godlewski from Werynia-Kolbuszowski Annual, issue 4, year 1994-2000 and the memoirs of Halina Dudzińska from Kolbuszowa- Kolbuszowski Annual, issue 5, year 2001).

The main aim of this article is to present, as far as possible, a complete list with the names of those who were deported from the Kolbuszowa area to the Soviet Union in the years 1944-1945. The author made an effort to verify the gathered material, put the list of the names in alphabetical order, with a short biography of the deported people, and confined herself exclusively to writing about the Kolbuszowa region. Making this list, the author used archival research conducted by Andrzej Zagórski from Cracow and Mieczysław Godlewski’s own material, the prisoner from the camp in Borowicze. In addition, she referred to her own memory (the author comes from Nowa Wieś, near Kolbuszowa). Verifying the material, she also made use of information about people deported to the camps in Borowicze and Swierdłowsk gathered by Mieczysław Jędruszczak from Warsaw.

Les déportations de la région de Kolbuszowa vers les camps en Union Soviétique en 1944-1945

La région de Kolbuszowa a partagé le triste et tragique destin du reste du pays lors de l’instauration d’un nouveau régime à l’été 1944. Cet article se concentre sur les déportations de citoyens polonais de la région de Kolbuszowa vers les camps organisés et gérés par le Commissariat du Peuple aux Affaires Intérieures en Union Soviétique entre 1944 et 1945.

Les personnes de cette région, après un court séjour dans le camp de transit de Bakończyce près de Przemyśl, étaient principalement envoyées dans les camps de Borowicze-Jegolsk, Szepietowo, Stalinogorsk ou Swierdłowsk.

Les mémoires de Stanisław Kądziel, soldat de l’Armée de l’Intérieur originaire de Kolbuszowa, constituent une partie importante de cet article. Les témoignages d’autres habitants de Kolbuszowa ayant séjourné dans les camps soviétiques ont déjà été publiés dans l’« Annuaire de Kolbuszowa » : ceux de Mieczysław Godlewski de Werynia (Annuaire de Kolbuszowa, numéro 4, années 1994-2000) et ceux de Halina Dudzińska de Kolbuszowa (Annuaire de Kolbuszowa, numéro 5, année 2001).

L’objectif principal de cet article est de présenter, autant que possible, une liste complète des personnes déportées de la région de Kolbuszowa vers l’Union Soviétique en 1944-1945. L’auteure a tenté de vérifier le matériel collecté, de classer la liste des noms par ordre alphabétique, d’ajouter une courte biographie des personnes déportées et s’est limitée exclusivement à la région de Kolbuszowa. Pour élaborer cette liste, elle s’est appuyée sur les recherches archivistiques d’Andrzej Zagórski de Cracovie et sur les propres documents de Mieczysław Godlewski, prisonnier du camp de Borowicze. Elle a également fait appel à sa propre mémoire (l’auteure est originaire de Nowa Wieś, près de Kolbuszowa) et aux informations recueillies par Mieczysław Jędruszczak de Varsovie sur les personnes déportées dans les camps de Borowicze et Swierdłowsk.