Kolbuszowa i jej rozległa okolica leżąca w północnej części Puszczy Sandomierskiej. Rozważanie wokół zasięgu puszczy

Niniejsza rozprawa koncentruje się na zasięgu Puszczy Sandomierskiej, która w średniowieczu obejmowała całą Dolinę Sandomierską, a jej obszar zmieniał się wraz z postępującym osadnictwem. Rozległe królewskie dobra leśne determinowały rozmieszczenie mniejszych kompleksów leśnych, które były administracyjnie powiązane z lokalnymi ośrodkami dóbr królewskich (Puszcza Sandomierska, Puszcza Tuszymska, Puszcza Leżajska, Puszcza Bratkowicka) oraz prywatnych (Puszcza Solska, Puszcza Janowska).

Maria Dobrowolska prowadziła badania nad historią Puszczy Sandomierskiej, koncentrując się na enklawie położonej w północnej części rozgałęzienia Wisły i Sanu. Uwzględniła jedynie tę część puszczy, która znajdowała się w granicach przedrozbiorowego województwa sandomierskiego, a następnie opracowała mapę historii osadnictwa na tym obszarze od XIV do XIX wieku, co doprowadziło do administracyjnych podziałów, nie zawsze uzasadnionych z punktu widzenia przyrodniczego. Jej książka „Osadnictwo w Puszczy Sandomierskiej między Wisłą a Sanem” (Kraków, 1931) przez długi czas wywierała duży wpływ na badania historyczne.

Jednak ustalony przez Dobrowolską zasięg puszczy nie był prawidłowy. Puszcza Sandomierska to pojęcie geograficzne i historyczne, którego nie można ograniczać wyłącznie do podziałów administracyjnych, jak zrobiła to Dobrowolska. W jej ujęciu tylko północna część tego obszaru została nazwana Puszczą Sandomierską, co nie oddaje rzeczywistego zasięgu i znaczenia tego kompleksu leśnego.

Kolbuszowa and its Vast Area Situated in the North Part of the Sandomierz Forest. The Treatise on the Forest Coverage

The following treatise focuses on the coverage of the Sandomierz Forest, which in the Middle Ages covered the whole Sandomierz Valley and then it changed its coverage due to the settlement process. The vast royal domain in this forest determined the location of its smaller forest complexes which were administratively connected with the local centres of the royal lands (the Sandomierz Forest, the Tuszyma Forest, the Leżajsk Forest, the Bratkowice Forest) and the private ones (the Solska Forest, the Janów Forest). Maria Dobrowolska conducted the research on the history of the Sandomierz Forest, the enclave located in northern part of the bifurcation of the Vistula and San Rivers. She took into account only this part of the forest situated within the pre-partition Sandomierz voivodeship, and then she drew up the map of the settlement history in this part of the forest from the 14th to 19th centuries, which led to the unjustified administrative divisions in this big forest ecosystem. Her book The Settlement in the Sandomierz forest between the Vistula and San Rivers (Cracow, 1931) had a significant impact on the historical research for a long time.

The forest coverage determined by her was not correct. The Sandomierz Forest is a distinct geographical and historical term. However, we cannot rely heavily on the administrative divisionhistorical factors-as M. Dobrowolska did. She “cut administratively” the area of the forest and only northern part of this area was called the Sandomierz Forest, according to her. 

Kolbuszowa et sa vaste région située au nord de la Forêt de Sandomierz. Traité sur le couvert forestier

Ce traité porte sur l’étendue de la Forêt de Sandomierz, qui, au Moyen Âge, couvrait toute la vallée de Sandomierz, mais dont la superficie a évolué avec le processus de colonisation. Le vaste domaine royal dans cette forêt déterminait l’emplacement de ses complexes forestiers plus petits, administrativement liés aux centres locaux des terres royales (Forêt de Sandomierz, Forêt de Tuszyma, Forêt de Leżajsk, Forêt de Bratkowice) et aux domaines privés (Forêt de Solska, Forêt de Janów).

Maria Dobrowolska a mené des recherches sur l’histoire de la Forêt de Sandomierz, en se concentrant sur l’enclave située au nord de la bifurcation de la Vistule et du San. Elle n’a pris en compte que la partie de la forêt comprise dans l’ancienne voïvodie de Sandomierz, puis a dressé une carte de l’histoire du peuplement dans cette zone du XIVe au XIXe siècle, ce qui a conduit à des divisions administratives qui ne reflétaient pas toujours la réalité écologique de cet immense écosystème forestier. Son ouvrage « L’établissement dans la Forêt de Sandomierz entre la Vistule et le San » (Cracovie, 1931) a longtemps influencé la recherche historique.

Cependant, la délimitation de la forêt par Dobrowolska n’était pas correcte. La Forêt de Sandomierz est un terme géographique et historique distinct, qui ne saurait être réduit aux seuls critères administratifs, comme l’a fait Dobrowolska. Selon sa classification, seule la partie nord de cette région portait le nom de Forêt de Sandomierz, ce qui ne reflète pas l’étendue réelle ni l’importance de ce complexe forestier.