WŁODZIMIERZ BIELAK
Rocznik Kolbuszowski Nr 14 (2014)
Jak Cytować
Bielak W., Латинські впливи на Руських землях та створення Львівської митрополії, Nr 14 (2014), s. 17-33. Pobrano z https://rocznikkolbuszowski.pl/?p=2875
Loading Viewer…
Streszczenie
Summary
Wpływ łaciński na ziemie rosyjskie i powstanie metropolii lwowskiej
Artykuł przedstawia krótką historię stosunków między Polską a Ruś w średniowieczu, ze szczególnym uwzględnieniem Rusi Halicko-Wołyńskiej. Stosunki te zostały nawiązane na początku historii obu krajów, które reprezentowały różne kręgi kulturowe i religijne. Szczególną uwagę zwrócono na penetrację kultury łacińskiej na Rusi Halicko-Wołyńskiej oraz procesy historyczne, które doprowadziły do włączenia tych ziem do Korony Polskiej, umocnienia tam polskiego rytu rzymskokatolickiego, a wreszcie do stworzenia łacińskiej metropolii lwowskiej. Główny nacisk położono na kwestie religijne w tych procesach. Ze względu na bliskość do Polski łacińskiej, Rus Halicko-Wołyńska była naturalnym obszarem, gdzie unia kościelna miała realne szanse na sukces. Sytuacja polityczna i związki dynastyczne między książętami Rusi a Polską stworzyły korzystne warunki dla unii. Realizacja planów unijnych była najbardziej prawdopodobna w XIII wieku, za panowania książąt Romana i Daniela. Te wysiłki zostały pokrzyżowane głównie przez najazdy Tatarów oraz zmianę podejścia Stolicy Apostolskiej do obrządku greckiego, a także propagandę antylacińską prowadzoną przez Cerkiew prawosławną w Rosji. Od początku XIV wieku nie było już aspiracji unijnych, ale doszło do ekspansji polskiej na wschód, w wyniku której, po wyprawach zbrojnych Kazimierza Wielkiego, księstwa wołyńskie i halickie zostały włączone do Polski. Jednocześnie powstała łacińska struktura kościelna – najpierw biskupstwa w Przemyślu, Chełmie, Wołodymyrzu i Lwowie; a później metropolia halicka.
Latin influence in the Russian lands and the creation of the Metropolis of Lviv
The article presents a brief history of the relations between Poland and Rus in the Middle Ages, with particular emphasis on the Galicia-Volhynia Rus. Those relations were established at the beginning of the history of the two countries, which represented different cultural and religious circles. Special attention was drawn to the penetration of Latin culture into the Galicia-Volhynia Rus and historical processes which led to incorporating those lands into the Polish Crown, strengthening the Polish Roman Catholic rite there, and finally creating the Latin Metropolitan Archdiocese of Lviv. The main emphasis was put on religious matters in those processes. Due to the proximity to the Latin Poland, the Galicia-Volhynia Rus was a natural area where the church union stood a real chance of success. The political situation and dynastic connections between the princes of Rus and Poland created favourable conditions for the union. The implementation of the union plans was most likely in the thirteenth century, during the reign of princes Roman and Daniel. Those efforts were thwarted mainly by Tatar invasion, and the change in attitude of the Holy See to the Greek rite, as well as anti-Latin propaganda mounted by the Orthodox Church in Russia. From the beginning of the fourteenth century onwards there were no more union aspirations, but there was Polish expansion to the east, as a result of which, after Casimir the Great’s military expeditions, the principalities of Volodymyr and Halych were incorporated into Poland. At the same time a Latin church organization was created- first, bishoprics in Przemyśl, Chełm, Volodymyr and Lviv; and later the Metropolitan Archdiocese of Halych
L’influence latine sur les terres russes et la création de la métropole de Lviv
L’article présente un bref historique des relations entre la Pologne et la Rus’ au Moyen Âge, en mettant particulièrement l’accent sur la Rus’ de Galicie-Volhynie. Ces relations ont été établies au début de l’histoire des deux pays, qui représentaient des cercles culturels et religieux différents. Une attention particulière a été accordée à la pénétration de la culture latine dans la Rus’ de Galicie-Volhynie et aux processus historiques qui ont conduit à l’incorporation de ces terres dans la Couronne polonaise, au renforcement du rite romain catholique polonais là-bas, et enfin à la création de l’archidiocèse métropolitain latin de Lviv. L’accent principal a été mis sur les questions religieuses dans ces processus. En raison de la proximité avec la Pologne latine, la Rus’ de Galicie-Volhynie était une zone naturelle où l’union ecclésiastique avait de réelles chances de succès. La situation politique et les liens dynastiques entre les princes de la Rus’ et de la Pologne ont créé des conditions favorables à l’union. La mise en œuvre des plans d’union était probablement la plus réalisable au XIIIe siècle, sous le règne des princes Roman et Daniel. Ces efforts ont été contrecarrés principalement par les invasions tatares et le changement d’attitude du Saint-Siège à l’égard du rite grec, ainsi que par la propagande anti-latine menée par l’Église orthodoxe en Russie. À partir du début du XIVe siècle, il n’y avait plus d’aspirations à l’union, mais il y a eu une expansion polonaise vers l’est, à la suite de quoi, après les expéditions militaires de Casimir le Grand, les principautés de Volodymyr et de Halych ont été incorporées à la Pologne. Parallèlement, une organisation ecclésiastique latine a été créée – d’abord, les évêchés de Przemyśl, Chełm, Volodymyr et Lviv ; et plus tard l’archidiocèse métropolitain de Halych.
Słowa kluczowe