Podstawy prawne i materialne bractw działających w diecezji tarnowskiej w latach 1915–1939

Bractwa zawsze były pod opieką władz kościelnych. Potwierdzają to uchwały Soboru Trydenckiego i konstytucja Quaequmque papieża Klemensa VII z 1604 roku, kanony zawarte w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917 roku oraz inne przepisy kościelne dotyczące stowarzyszeń katolików świeckich, powszechnie zwanych bractwami. Członkowie bractw mieli możliwość korzystania z licznych odpustów lub innych przywilejów.

Ponadto biskupi tarnowscy w latach 1915-1939 (biskup L. Wałęga i biskup ks. Lisowski) często zachęcali do rozwoju lub zakładania różnych bractw (głównie dewocyjnych), zwłaszcza w tych parafiach, gdzie ich nie było. Nie trzeba było długo czekać na efekty tego typu zachęt. Członkowie bractw charakteryzowali się świętością życia, co miało pozytywny wpływ na ich otoczenie.

Bractwa posiadały również swoje mienie, które w badanym okresie pochodziło głównie ze składek członków lub osób, które chciały wspierać bractwo finansowo, choć same z różnych powodów do niego nie należały. Wiedziały one, że wsparcie finansowe bractwa pomoże jego członkom w realizacji ich celów.

Obecnie bractwa kościelne są reaktywowane w mniejszym lub większym stopniu, dlatego warto spojrzeć wstecz i powiedzieć – czasem ze wstydem – że ci, którzy żyli przed nami, często bardziej angażowali się w pogłębianie swojego życia religijnego poprzez aktywny udział m.in. w bractwach dewocyjnych, charytatywnych i katechetycznych. Warto o tym pomyśleć dzisiaj, wiedząc, że „historia vitae magistra est”, co okazuje się prawdą również w tej kwestii.

Legal and financial basis of the brotherhoods in the diocese of Tarnów in the years 1915-1939

Brotherhoods were always looked after by the church authorities. This is confirmed by the resolutions of the Council of Trent and the constitution Quaequmque of Pope Clement VII of 1604, the canons included in the Code of Canon Law of 1917, and other church regulations on the associations of lay Catholics commonly called brotherhoods. The members of brotherhoods had the opportunity to take advantage of relatively numerous indulgences or other privileges.

In addition, the Tarnów bishops in 1915-1939 (Bishop L. Wałega and Bishop Fr. Lisowski) often encouraged the development or foundation of various brotherhoods (mainly devotional), especially in those parishes where they did not exist. They did not have to wait long for the effect of this type of incentives. The members of brotherhoods were characterized by holy life, which had a positive impact on their surroundings.

Brotherhoods had also their property, which, in the period under study, came primarily from the contributions of the members or those who wanted to support the brotherhood financially, although they – for various reasons – did not join it. They knew that brotherhood’s financial support would help its members to achieve their goals.

Nowadays, the church brotherhoods are being reactivated to a smaller or larger extent, and that is why it is worth looking back and say – sometimes with shame – that those who lived before us were often more involved in deepening their religious life through active participation in, among others, devotional, charity and catechetic brotherhoods. It is worth thinking about it today, knowing that „historia vitae magistra est”, which turns out to be true also in this matter.

Bases juridiques et financières des confréries dans le diocèse de Tarnów entre 1915 et 1939

Les confréries ont toujours été sous la protection des autorités ecclésiastiques. Cela est confirmé par les résolutions du Concile de Trente et la constitution Quaequmque du pape Clément VII de 1604, les canons inclus dans le Code de droit canonique de 1917, et d’autres règlements ecclésiastiques concernant les associations de laïcs catholiques communément appelées confréries. Les membres des confréries avaient la possibilité de bénéficier d’indulgences relativement nombreuses ou d’autres privilèges.

De plus, les évêques de Tarnów entre 1915 et 1939 (évêque L. Wałęga et évêque P. Lisowski) ont souvent encouragé le développement ou la fondation de diverses confréries (principalement dévotionnelles), en particulier dans les paroisses où elles n’existaient pas. Les effets de ce type d’incitations ne se sont pas fait attendre. Les membres des confréries se distinguaient par une vie sainte, ce qui avait un impact positif sur leur entourage.

Les confréries possédaient également des biens, qui, durant la période étudiée, provenaient principalement des contributions des membres ou de ceux qui voulaient soutenir financièrement la confrérie, bien qu’ils n’y adhèrent pas pour diverses raisons. Ils savaient que le soutien financier de la confrérie aiderait ses membres à atteindre leurs objectifs.

De nos jours, les confréries ecclésiastiques sont réactivées dans une mesure plus ou moins grande, et c’est pourquoi il est utile de regarder en arrière et de dire – parfois avec honte – que ceux qui vivaient avant nous étaient souvent plus impliqués dans l’approfondissement de leur vie religieuse par une participation active, entre autres, dans les confréries dévotionnelles, caritatives et catéchétiques. Il est bon d’y penser aujourd’hui, sachant que « historia vitae magistra est », ce qui s’avère vrai également dans ce domaine.